समाजशास्त्र
स्वामी – जीए कथा एक आकलन – भाग ४
आयुष्याच्या एका टप्प्यावर अध्यात्माकडे वळताना माणसाची काय भूमिका असते? स्वामी कथेच्या संदर्भात यावर बरेच काही बोलता येईल. मात्र सर्वसाधारणपणे दोन…
एक डोळ्यात अंजन घालणारा प्रोत्साहन सोहळा
आमच्या उज्वलाताईंनी त्यांच्या सरस्वतीदेवी विद्या विकास ट्र्स्ट तर्फे होणाऱ्या आजच्या कार्यक्रमाबद्दल आधीच सांगितले होते. त्यामुळे रविवारची सकाळ या कार्यक्रमासाठी मोकळी…
रंग माझा वेगळा – डॉ. माया तुळपुळे
काल मुक्तांगणला जाण्याआधी शिवाजीनगरला उतरायचे होते. आनंदयात्रीसाठी डॉ. माया तुळपुळे यांची मुलाखत घ्यायची होती. “व्यसनाच्या पलिकडले” सदरात आम्ही व्यसनाहुनही भयंकर…
मार्तंड जे तापहिन…
ज्ञानदेव महाराजांनी ज्ञानेश्वरीच्या अठराव्या अध्यायात समारोप करताना सुप्रसिद्ध पसायदान लिहिले आहे. त्यात त्यांनी संतांची तुलना ताप नसलेल्या सूर्याशी केली आहे.…
चित्रपट
निवडक लेख
भावस्थिराणि जननान्तरसौहृदानि…
काव्येषु नाटकं रम्यं तत्र रम्या शकुन्तला… असे संस्कृत साहित्यात कविकुलगुरु कालिदासाच्या “अभिज्ञान शाकुंतलम्” ला नावाजले गेले आहे. एखाद्या सुंदर नाटकाचा…
तिळगुळ घ्या गोड गोड बोला, आई गेलीय रक्तदानाला – अंजली महाजन (भेटू आनंदे)
समजा तुम्ही ऐकलं की एखादी स्त्री स्वतःच्या खाण्यात नेहेमी काळा खजूर, गुळ शेंगदाण्याचे लाडू, राजगिरा असे पदार्थ ठेवीत असते तर…
श्रुती, समाज आणि वैदिक संशोधन मंडळ
एखादा दिवस भाग्याचा असतो आणि अचानकपणे आपल्या मनातले प्रश्न सहज सुटतात असे त्या दिवशी झाले. आम्ही सर्व पुण्याच्या वैदिक संशोधन…
पुन्हा संस्कृत भवन…
…मात्र यावेळी विद्यार्थी म्हणून नाही तर शिक्षक म्हणून जायचे आहे. मुंबई विद्यापिठाच्या संस्कृत विभागात एमे योगशास्त्राच्या वर्गाला हठयोगप्रदिपिका शिकवायला याल…
रंग माझा वेगळा – डॉ. माया तुळपुळे
काल मुक्तांगणला जाण्याआधी शिवाजीनगरला उतरायचे होते. आनंदयात्रीसाठी डॉ. माया तुळपुळे यांची मुलाखत घ्यायची होती. “व्यसनाच्या पलिकडले” सदरात आम्ही व्यसनाहुनही भयंकर…
आमच्या शोभनाताई…!
शोभनाताईंशी पहिली भेट मुक्तांगणच्या डॉ. अनिता अवचट संघर्ष सन्मान पुरस्कार सोहळ्याच्या दरम्यान झाली. भेटायचे आधी ठरले होतेच. त्यावर्षीचा पुरस्कार शोभनाताईंच्या…
सकारात्मकता पेरणारी माणसे – निलिमा बोरवणकर
शैक्षणिक क्षेत्रात अनेक सेमिनार्समध्ये विद्वानांची अनेक भाषणं ऐकण्याचा योग आला. बहुतांशी चर्चांमध्ये टिकेचा सूर होता. विषय कुठलाही असो. जेव्हा तो…
आंबट वरण, उंधियू आणि रेखाताई
एखाद्याला खाण्यासोबतच इतरांना खिलवण्याचीदेखील आवड असते. ही माणसे इतरांना खायला करून घालतात आणि अक्षरशः जगन्मित्र बनतात. आपल्या परंपरेत अन्न हे…
परखड – डॉ. अविनाश बिनीवाले
पूर्वसंचित फळाला येतं म्हणजे काय कुणी विचारलं तर मी आजची घटना सांगेन. अन्यथा इतक्या मोठ्या माणसाला भेटण्याचा योग कसा येईल?…
डॉ. सिंधू डांगे, अविरत चाललेला ज्ञानयज्ञ
आज प्रा. वेशाली दाबके आणि सौ. तरंगिणी खोत यांनी घेतलेली डॉ. सिंधू डांगे यांची दोन भागातील अतिशय सुरेख मुलाखत पाहिली…
आत्मषटकम् – डॉ. गौरी माहुलीकर आणि एका हृद्य सोहळ्याची गोष्ट
२६ मे रोजी दहिसरच्या विद्यामंदिर शाळेत डॉ. गौरी माहुलीकरांचे आदी शंकराचार्यांच्या “आत्मषटकम्” वर व्याख्यान झाले. आणि नुकताच त्यांनी केरळातील वेलियानाड…
भाषाशास्त्र विभाग, मुंबई विद्यापीठ, एक समृद्ध अनुभव
अनेकदा आपण फारशा अपेक्षा न ठेवता काही गोष्टी फक्त आपल्या उद्देश्यपूर्ती करता शिकायला जातो आणि कसलिही कल्पना नसताना आपल्यासमोर निरनिराळ्या…
संस्कृत
योगवासिष्ठ आणि समुपदेशन
योगवासिष्ठातील दैव आणि पौरुष प्रयत्नाचे वर्णन मुमुक्षु प्रकरणात आले आहे. त्यात निरनिराळ्या उदाहरणांच्या सहाय्याने पौरुषप्रयत्न कसा…
पुन्हा संस्कृत भवन…
…मात्र यावेळी विद्यार्थी म्हणून नाही तर शिक्षक म्हणून जायचे आहे. मुंबई विद्यापिठाच्या संस्कृत विभागात एमे योगशास्त्राच्या…
श्रुती, समाज आणि वैदिक संशोधन मंडळ
एखादा दिवस भाग्याचा असतो आणि अचानकपणे आपल्या मनातले प्रश्न सहज सुटतात असे त्या दिवशी झाले. आम्ही…
हस्तलिखित संरक्षण आणि जतन – डॉ. सुषमा पौडवाल (संस्कृत भवनातून)
हस्तलिखिताच्या अभ्यासक्रमाचा एक भाग म्हणून हस्तलिखितांचे जतन कसे केले जाते, त्यासाठी कोणती काळजी घ्यावी लागते, भारतात…
भावस्थिराणि जननान्तरसौहृदानि…
काव्येषु नाटकं रम्यं तत्र रम्या शकुन्तला… असे संस्कृत साहित्यात कविकुलगुरु कालिदासाच्या “अभिज्ञान शाकुंतलम्” ला नावाजले गेले…
इंडियन पोएटिक्स, सम इनसाईटस सम क्वेश्चन्स – डॉ. सरोज देशपांडे
एशियाटीक सोसायटीच्या दरबार हॉलमध्ये २८ जानेवारीला संध्याकाळी साडेपाच वाजता पोहोचलो. डॉ. सरोज देशपांडे यांचे “इंडियन पोएटिक्स,…
मानसशास्त्र
योग आणि व्यसनमुक्ती – १ – एका शक्यतेची ओळख
मुक्तांगणमध्ये योगाभ्यास हा व्यसनमुक्तीतील उपचारांचा एक भाग म्हणून रुग्णमित्रांकडून करवून घेतला जातो. मुक्तांगणच्या संस्थापक डॉ. अनिता…
भाषाविज्ञान
वाडवळी भाषा आणि लिंग्विस्टीक्स (भाषाविज्ञान)
लिंग्विस्टीक्सचा अभ्यास करायला सुरुवात केली. आणि लक्षात आले की मराठीशिवाय आपल्याला जवळची आणि आयुष्यभर अभ्यास करता…
योग
योग आणि व्यसनमुक्ती – ४ – योग खरंच सर्वांसाठी आहे का?
हा प्रश्न अनेकांना चमत्कारिक वाटण्याची शक्यता आहे. पण एक योगशिक्षक म्हणून काही वर्षे मला जो अनुभव…
साहित्य
जीएंच्या कथांमधील (अ)सामान्य माणसे – २ – दानय्या (तळपट)
तळपट कथेतील दानय्या हा सामान्य माणुस आहे का? खरं तर मला तो कुठल्याही तऱ्हेने सामान्य माणुस…
माझ्या कथा
भुंगा
आश्रमातून बाहेर पडलेला तो तालवृक्षासारखा उंच तरुण झपझप चालत होता. अंगावरच्या घामेजलेल्या वस्त्रांचं त्याला काहीच भान…
पुस्तकं
छंदांविषयी – अनिल अवचट….एका हिमनगाचं दर्शन
अनिल अवचटांची पुस्तके त्यातील सामाजिक आशयामुळे सुरुवातीपासुनच वेगळी वाटली होती. त्यातुन त्यांची “रिपोर्ताज” प्रकारची शैली आवडुन…































