समाजशास्त्राच्या चष्म्यातून संस्कृत शिकताना

शाळेत संस्कृत होतं आणि महाभारताची गोडी अगदी लहानपणापासून लागली होती. माझ्या संस्कृत आवडीचं बीज कदाचित महाभारताबद्दलच्या प्रेमातही असेल. पण पुढे…

Read more

समाजशास्त्र

मार्तंड जे तापहिन…

ज्ञानदेव महाराजांनी ज्ञानेश्वरीच्या अठराव्या अध्यायात समारोप करताना सुप्रसिद्ध पसायदान लिहिले आहे. त्यात त्यांनी संतांची तुलना ताप नसलेल्या सूर्याशी केली आहे.…

भेटू आनंदे – १- सुरुवात

कोविडचा प्रादुर्भाव सध्या कमी होताना दिसत आहे. आणि त्यामुळे सगळीकडे दिवाळीचे उत्साहवर्धक वातावरण पसरले आहे. गेल्यावर्षी फारसा उत्साह दिसत नव्हता.…

निवडक लेख
रंग माझा वेगळा – डॉ. माया तुळपुळे

काल मुक्तांगणला जाण्याआधी शिवाजीनगरला उतरायचे होते. आनंदयात्रीसाठी डॉ. माया तुळपुळे यांची मुलाखत घ्यायची होती. “व्यसनाच्या पलिकडले” सदरात आम्ही व्यसनाहुनही भयंकर…

मासळीबाजारातील मेकॅनिक

लॉकडाऊनच्या काळात घरात बसुन लॅपटॉपवर स्वतःचे नवीन प्रोजेक्ट सुरु करणार्‍या माझ्यासारख्याला लॅपटॉप बिघडणे परवडणारे नव्हते. डेस्कटॉप असताना तो उघडून काही…

आंबट वरण, उंधियू आणि रेखाताई

एखाद्याला खाण्यासोबतच इतरांना खिलवण्याचीदेखील आवड असते. ही माणसे इतरांना खायला करून घालतात आणि अक्षरशः जगन्मित्र बनतात. आपल्या परंपरेत अन्न हे…

आमच्या शोभनाताई…!

शोभनाताईंशी पहिली भेट मुक्तांगणच्या डॉ. अनिता अवचट संघर्ष सन्मान पुरस्कार सोहळ्याच्या दरम्यान झाली. भेटायचे आधी ठरले होतेच. त्यावर्षीचा पुरस्कार शोभनाताईंच्या…

अशोकराव

आपल्या माणसाबद्दल लिहायला कुठल्या निमित्ताची गरज कशाला हवी? ज्या माणसाबद्दल मनात तुडूंब प्रेम आहे त्याच्याबद्दल लिहावं असं वाटलं आणि हा…

सकारात्मकता पेरणारी माणसे – निलिमा बोरवणकर

शैक्षणिक क्षेत्रात अनेक सेमिनार्समध्ये विद्वानांची अनेक भाषणं ऐकण्याचा योग आला. बहुतांशी चर्चांमध्ये टिकेचा सूर होता. विषय कुठलाही असो. जेव्हा तो…

तिळगुळ घ्या गोड गोड बोला, आई गेलीय रक्तदानाला – अंजली महाजन (भेटू आनंदे)

समजा तुम्ही ऐकलं की एखादी स्त्री स्वतःच्या खाण्यात नेहेमी काळा खजूर, गुळ शेंगदाण्याचे लाडू, राजगिरा असे पदार्थ ठेवीत असते तर…

पुन्हा संस्कृत भवन…

…मात्र यावेळी विद्यार्थी म्हणून नाही तर शिक्षक म्हणून जायचे आहे. मुंबई विद्यापिठाच्या संस्कृत विभागात एमे योगशास्त्राच्या वर्गाला हठयोगप्रदिपिका शिकवायला याल…

चंदनाचे हात, पायही चंदन – डॉ. अनिता अवचट

तुकाराम महाराजांनी आपल्या अभंगात सज्जनांचे एक महत्वाचे लक्षण विशद केले आहे. ते म्हणतात चंदनाचे हात, पायही चंदन. चंदन वृक्षाचे मूळ,…

संस्कृत

संस्कृत साहित्य आणि मानसोपचार, एक शक्यता – भाग १

मानसशास्त्राचा विद्यार्थी म्हणून प्राचिन भारतीय उपचारपद्धतींबद्दल उत्सुकता होतीच. पुढे योगाभ्यासाची आवड निर्माण झाली. मग पातंजल योगसूत्र…

रुईयातील “मेघायन”

मुंबईत बाहेर पाऊस कोसळून वातावरण चिंब झाले असताना रुईया महाविद्यालयात कविकुलगुरु कालिदासदिनानिमित्त संस्कृत विभागाच्या विद्यार्थ्यांनी सादर…

हठं विना राजयोगो…

हठं विना राजयोगो राजयोगं विना हठः|न सिध्यति ततो युग्ममानिष्पत्ते समभ्यसेत्|| हठप्रदीपिकेतल्या द्वितीय उपदेशातील शहात्तराव्या श्लोकाचा हा…

मानसशास्त्र

संस्कृत साहित्य आणि मानसोपचार, एक शक्यता – भाग १

मानसशास्त्राचा विद्यार्थी म्हणून प्राचिन भारतीय उपचारपद्धतींबद्दल उत्सुकता होतीच. पुढे योगाभ्यासाची आवड निर्माण झाली. मग पातंजल योगसूत्र…

भाषाविज्ञान

योग

योगाभ्यासाची आवश्यकता

व्यसनमुक्तीसाठी योगाभ्यास कितपत उपयोगी पडू शकेल यावर मतमतांतरे असू शकतात. मात्र मुक्तांगणमध्ये योगाभ्यास हा व्यसनमुक्तीतील उपचारांचा…

साहित्य

माझ्या कथा

विष

रघुनाथरावांनी समोर पाहिले. प्रसिद्ध मानसोपचारतज्ञासमोर ते बसले होते. अगदी तरणा डॉक्टर होता. कानावर शब्द पडत होते.…

पुस्तकं