रात भी है कुछ भीगी भीगी…
हिंदी सिनेसृष्टीत काही अतिशय प्रतिभावंत पण तितकीच दुर्दैवी माणसं होऊन गेली. त्यातील एक म्हणजे संगीतकार जयदेव. हा माणुस फारसा बोलत…
Read more 
समाजशास्त्र
एक आगळावेगळा प्रोत्साहन सोहळा…
एखाद्या कार्यक्रमाला गेल्यावर स्टेजवर असणारी सर्व मंडळी आपल्या आवडत्या क्षेत्रात कर्तबगारी केलेली असणं हा एक दुर्मिळ योगायोग. त्या दिवशी उज्वलाताईंनी…
एका देवमाणसाबद्दल…
एखाद्या कलेच्या प्रेमात पडलेली, कलेला वाहून घेतलेली माणसं नुसतं पाहणं हा देखील मोठ्या आनंदाचा भाग असतो. कारण त्या कलेच्या ध्यासाने,…
काळजीवाहक म्हणून घडतांना – १
डॉ. मंगलाताई जोगळेकर यांच्या नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या “काळजीवाहक म्हणून घडतांना” या पुस्तकाचे हे परीक्षण नाही. किंवा हा परिचय देखील नाही.…
भेटू आनंदे – १- सुरुवात
कोविडचा प्रादुर्भाव सध्या कमी होताना दिसत आहे. आणि त्यामुळे सगळीकडे दिवाळीचे उत्साहवर्धक वातावरण पसरले आहे. गेल्यावर्षी फारसा उत्साह दिसत नव्हता.…
निवडक लेख
आत्मषटकम् – डॉ. गौरी माहुलीकर आणि एका हृद्य सोहळ्याची गोष्ट
२६ मे रोजी दहिसरच्या विद्यामंदिर शाळेत डॉ. गौरी माहुलीकरांचे आदी शंकराचार्यांच्या “आत्मषटकम्” वर व्याख्यान झाले. आणि नुकताच त्यांनी केरळातील वेलियानाड…
पुन्हा संस्कृत भवन…
…मात्र यावेळी विद्यार्थी म्हणून नाही तर शिक्षक म्हणून जायचे आहे. मुंबई विद्यापिठाच्या संस्कृत विभागात एमे योगशास्त्राच्या वर्गाला हठयोगप्रदिपिका शिकवायला याल…
मासळीबाजारातील मेकॅनिक
लॉकडाऊनच्या काळात घरात बसुन लॅपटॉपवर स्वतःचे नवीन प्रोजेक्ट सुरु करणार्‍या माझ्यासारख्याला लॅपटॉप बिघडणे परवडणारे नव्हते. डेस्कटॉप असताना तो उघडून काही…
आमच्या शोभनाताई…!
शोभनाताईंशी पहिली भेट मुक्तांगणच्या डॉ. अनिता अवचट संघर्ष सन्मान पुरस्कार सोहळ्याच्या दरम्यान झाली. भेटायचे आधी ठरले होतेच. त्यावर्षीचा पुरस्कार शोभनाताईंच्या…
भावस्थिराणि जननान्तरसौहृदानि…
काव्येषु नाटकं रम्यं तत्र रम्या शकुन्तला… असे संस्कृत साहित्यात कविकुलगुरु कालिदासाच्या “अभिज्ञान शाकुंतलम्” ला नावाजले गेले आहे. एखाद्या सुंदर नाटकाचा…
श्रुती, समाज आणि वैदिक संशोधन मंडळ
एखादा दिवस भाग्याचा असतो आणि अचानकपणे आपल्या मनातले प्रश्न सहज सुटतात असे त्या दिवशी झाले. आम्ही सर्व पुण्याच्या वैदिक संशोधन…
मार्तंड जे तापहिन…
ज्ञानदेव महाराजांनी ज्ञानेश्वरीच्या अठराव्या अध्यायात समारोप करताना सुप्रसिद्ध पसायदान लिहिले आहे. त्यात त्यांनी संतांची तुलना ताप नसलेल्या सूर्याशी केली आहे.…
आमच्या उज्ज्वलाताई
अनेक वर्षे मास्तरकी करीत असल्याने अनेक शिक्षकांबरोबर काम करण्याचा योग आला आहे. शिक्षक कसे असतात याबद्दल माझी काही मते बनली…
तिळगुळ घ्या गोड गोड बोला, आई गेलीय रक्तदानाला – अंजली महाजन (भेटू आनंदे)
समजा तुम्ही ऐकलं की एखादी स्त्री स्वतःच्या खाण्यात नेहेमी काळा खजूर, गुळ शेंगदाण्याचे लाडू, राजगिरा असे पदार्थ ठेवीत असते तर…
परखड – डॉ. अविनाश बिनीवाले
पूर्वसंचित फळाला येतं म्हणजे काय कुणी विचारलं तर मी आजची घटना सांगेन. अन्यथा इतक्या मोठ्या माणसाला भेटण्याचा योग कसा येईल?…
आंबट वरण, उंधियू आणि रेखाताई
एखाद्याला खाण्यासोबतच इतरांना खिलवण्याचीदेखील आवड असते. ही माणसे इतरांना खायला करून घालतात आणि अक्षरशः जगन्मित्र बनतात. आपल्या परंपरेत अन्न हे…
चंदनाचे हात, पायही चंदन – डॉ. अनिता अवचट
तुकाराम महाराजांनी आपल्या अभंगात सज्जनांचे एक महत्वाचे लक्षण विशद केले आहे. ते म्हणतात चंदनाचे हात, पायही चंदन. चंदन वृक्षाचे मूळ,…
संस्कृत
पुन्हा संस्कृत भवन…
…मात्र यावेळी विद्यार्थी म्हणून नाही तर शिक्षक म्हणून जायचे आहे. मुंबई विद्यापिठाच्या संस्कृत विभागात एमे योगशास्त्राच्या…
कालिदासाचे रघुवंश – डॉ. परिणीता देशपांडे
एखाद्या गोष्टीचा अभ्यास सुरू केला की त्यातल्या विद्वानांची नावे कानी पडू लागतात. जे आपल्यापेक्षा सीनियर असतात…
हस्तलिखित संरक्षण आणि जतन – डॉ. सुषमा पौडवाल (संस्कृत भवनातून)
हस्तलिखिताच्या अभ्यासक्रमाचा एक भाग म्हणून हस्तलिखितांचे जतन कसे केले जाते, त्यासाठी कोणती काळजी घ्यावी लागते, भारतात…
समाजशास्त्राच्या चष्म्यातून संस्कृत शिकताना
शाळेत संस्कृत होतं आणि महाभारताची गोडी अगदी लहानपणापासून लागली होती. माझ्या संस्कृत आवडीचं बीज कदाचित महाभारताबद्दलच्या…
इंडियन पोएटिक्स, सम इनसाईटस सम क्वेश्चन्स – डॉ. सरोज देशपांडे
एशियाटीक सोसायटीच्या दरबार हॉलमध्ये २८ जानेवारीला संध्याकाळी साडेपाच वाजता पोहोचलो. डॉ. सरोज देशपांडे यांचे “इंडियन पोएटिक्स,…
योगवासिष्ठ आणि समुपदेशन
योगवासिष्ठातील दैव आणि पौरुष प्रयत्नाचे वर्णन मुमुक्षु प्रकरणात आले आहे. त्यात निरनिराळ्या उदाहरणांच्या सहाय्याने पौरुषप्रयत्न कसा…
मानसशास्त्र
मनापासून – १ – मानसोपचाराचा मागोवा
मानसशास्त्राचा एक विद्यार्थी म्हणून मानसोपचारांबद्दल कुतुहल होतंच. पुढे व्यसनमुक्तीक्षेत्रात काम करु लागल्यावर आणि मानसशास्त्रात शिक्षण झाल्यावर…
भाषाविज्ञान
वाडवळी फिल्डवर्क, लिंग्विस्टीक्स आणि योगायोग
तुम्ही धार्मिक असलात तर तुम्ही विज्ञाननिष्ठ असूच शकत नाही असं विधान अलिकडेच कुणीतरी केलं. मला पूर्वी…
योग
हठं विना राजयोगो…
हठं विना राजयोगो राजयोगं विना हठः|न सिध्यति ततो युग्ममानिष्पत्ते समभ्यसेत्|| हठप्रदीपिकेतल्या द्वितीय उपदेशातील शहात्तराव्या श्लोकाचा हा…
साहित्य
छंदांविषयी – अनिल अवचट….एका हिमनगाचं दर्शन
अनिल अवचटांची पुस्तके त्यातील सामाजिक आशयामुळे सुरुवातीपासुनच वेगळी वाटली होती. त्यातुन त्यांची “रिपोर्ताज” प्रकारची शैली आवडुन…
माझ्या कथा
दंश
मयसभेच्या पायरीवर तो उंचापुरा, बलदंड राजपुरुष उभा होता. आजुबाजुला सेवक प्रणाम करून जात होते. पण त्याचे…
पुस्तकं
छंदांविषयी – अनिल अवचट….एका हिमनगाचं दर्शन
अनिल अवचटांची पुस्तके त्यातील सामाजिक आशयामुळे सुरुवातीपासुनच वेगळी वाटली होती. त्यातुन त्यांची “रिपोर्ताज” प्रकारची शैली आवडुन…